Rozmowa kwalifikacyjna – jak się do niej przygotować?

Rozmowa kwalifikacyjna zazwyczaj jest jednym z etapów rekrutacji. Zazwyczaj służy temu, by pracodawca, bądź rekruter, dowiedział się jaka jest osoba aplikująca o pracę. Pracodawca zazwyczaj ma określone wyobrażenie na temat osoby, której poszukuje i rozmowa ma to zweryfikować. Pracodawca może mieć też różne obawy i zastrzeżenia dotyczące kandydata.

Rozmowa kwalifikacyjna – etapy

Rozmowa kwalifikacyjna najczęściej dotyczy uzyskania informacji na temat 3 rzeczy:

  • Uzyskania informacji, z kim pracodawca ma tak na prawdę do czynienia i na ile dana osoba pasuje do wyobrażenia idealnego kandydata.
  • Sprawdzenia jakie umiejętności i kwalifikacje posiada kandydat do pracy.
  • Sprawdzenia na ile kandydat będzie pasował do miejsca pracy i innych współpracowników.

Powyższych schemat ma wymiar modelowy. W rzeczywistości etapy te mogą być rozbudowane bądź połączone w jedną rozmowę. Zależy to w dużym stopniu od miejsca pracy i rodzaju pracy. (Nie ma sensu, aby osoba wykonująca pracę niewymagającą żadnych kwalifikacji, testować pod każdym możliwym, względem – wystarczy, że będzie się jej chcieć pracować.)

Czasem jest tak, że kandydat do pracy jest super specjalistą i rozmowa kwalifikacyjna sprowadza się wtedy do uzgodnienia kontraktu i zasad współpracy. Raczej też nikt nie sprawdza umiejętności, które są oczywiste.

Rozmowa kwalifikacyjna – czynniki wpływające na rozmowę

To, co jest najistotniejsze w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej, to nasze umiejętności, posiadane kompetencje, osiągnięcia. Osoby, które mają za sobą bogate doświadczenie zawodowe i są specjalistami w swojej dziedzinie, rzadko kiedy przygotowują się na rozmowę. Mają na tyle dobre referencje, że nie muszą się obawiać rozmowy.

Problem pojawia się wtedy, jeśli nie potrafimy przekazać informacji o sobie, lub zrobimy to w sposób mało przekonujący, lub jeśli nie posiadamy odpowiednich kwalifikacji, ale mamy zapał do pracy i chęć rozwoju zawodowego.

Wtedy bardzo istotne jest to, w jaki sposób się zaprezentujemy.

Autoprezentacja

To, w jaki sposób zostaniemy odebrani i jak zostaną ocenione nasze właściwości zależy w dużym stopniu od tego jak się będziemy prezentować i jak będziemy odbierani przez pracodawcę. (Istotniejsze jest tu jak jesteśmy odbierani, niż jak nam się wydaje, że jesteśmy odbierani. Czasem jest tak, że staramy się prezentować w określony sposób, ale okazuje się, że inni widzą nas kompletnie inaczej niż nam zależało. Dlatego warto zapytać się kogoś z bliskiego otoczenia, jak możemy być odbierani przez innych i jak inni mogą nas widzieć a tym samym oceniać w określony sposób.)

Efekt halo, aureoli

W psychologii społecznej jedno ze zjawisk, które to tłumaczy nazywa się efektem halo. Polega to na tym, że w zależności od tego, jak zostaliśmy ocenieni na początku spotkania, tak też będą oceniane nasze działania, nasza osoba, wystąpienie. Dlatego warto zadbać, aby pierwsze wrażenie, jakie wywołamy na pracodawcy było pozytywne.

Kolejne zjawisko z psychologii społecznej nazywa się efektem aureoli. Polega to na tym, iż rzeczom ładnym przypisujemy dobro, pozytywne cechy. Zaś rzeczom mniej atrakcyjnym przypisujemy złe cechy. W związku z tym warto zadbać, aby nasz wizerunek był atrakcyjny i podobał się.

Warto jest zadbać o skuteczną autoprezentacje. Skuteczną, czyli zamierzoną. Jeśli zależy nam by być odbieranym jako osoba przebojowa, energiczna skuteczna w działaniu to musimy całym sobą pokazywać się w ten sposób. Ale jeśli chcemy być odebrani jako osoba spokojna, zrównoważona, wykonująca polecenia i zadania to też musimy prezentować się w określony sposób. Ja zawsze zachęcam, aby być sobą i szukać pracy, dla której nie trzeba się zmieniać i udawać kogoś innego. (Przy czym w polskich realiach nie zawsze to się udaje)

Rozmowa kwalifikacyjna – Co wpływa na nasz wizerunek i postrzeganie nas przez innych?

To jak jesteśmy odbierani w dużym stopniu zależy od tego jak wyglądamy.
To, co się dzieje w sytuacji spotkania danej osoby to najczęściej ją widzimy. Wzrok jest dominującym zmysłem u człowieka i większość informacji pochodzących z otaczającej rzeczywistości doświadczamy za pomocą wzroku. Czyli istotne jest jak:

  1. Jesteśmy ubrani, jaki to jest rodzaj ubrania, styl, kolorystyka, czy ubranie jest do siebie dopasowane, czy jest czyste i schludne, czy jest adekwatne do rozmowy, którą odbywamy.
  2. Ważne jest, jaką mamy sylwetkę: czy wchodzimy wyprostowani, czy może zgarbieni. Czy wyrażamy sobą pewność, czy może raczej chęć ukrycia się.
  3. Pracodawca na pewno zwróci uwagę na nasze włosy, fryzurę; jaka ona jest, czy np. zasłaniamy włosami twarz (symboliczne wyrażenie chęci ukrycia się), czy fryzura jest poukładana i dopasowana.
  4. Bardzo ważny jest sposób, w jaki wchodzimy do pomieszczenia, w którym będziemy odbywać rozmowę: czy jest to pewny stanowczy krok, czy może krok osoby idącej na skazanie.
  5. Pracodawca może wyrobić sobie zdanie na nasz temat po tym, w jaki sposób podamy swoją dłoń i uściśniemy ją z dłonią pracodawcy. Nie jest dobrze, jeśli jest ona np. zimna, albo mokra (np.; spocone ręce). Uścisk nie może też być ani za miękki, ani za twardy. Dłoń nie powinna być sztywna, ani zbyt elastyczna. Czasem jest tak, że podajemy dłoń „od spodu” albo „z góry”; lepiej jest podawać tak, aby było to równo – „prostopadle do powierzchni podłoża”J.

Rozmowa kwalifikacyjna – kreowanie wizerunku

Na kreowanie naszego wizerunku będzie miało wpływ to, w jaki sposób mówimy.

1. Czy nasz głos jest miły, przyjemny czy może jednak lepiej popracować nad brzmieniem naszego głosu.

2. Ważne jest głośność: czy mówimy głośno, a czasem nawet za głośno, czy może cicho i trudno nas usłyszeć.

3. Sposób akcentowania pozwala na podkreślanie tych fraz, na których nam najbardziej zależy i dzięki temu można wyakcentować to, na co chcemy zwróć uwagę pracodawcy.

4. Dobrze jest mówić poprawnym językiem, logicznie, zrozumiale, aby nasze wywody miały sens i nie pozostawiały wątpliwości.

5. Jeśli ktoś mówi gwarą może być oceniony jako osoba mająca mniejsze kompetencje (chyba, że jest to rozmowa np.: z góralem, Kaszubem, itd., co raczej może wpłynąć na stworzenie pozytywnego wizerunku: ktoś jest swój)

Ważne jest to, co mówimy.

1. Jakich przykładów używamy aby zobrazować nasze osiągnięcia i kwalifikacje (idealnie jest mówić językiem pracodawcy i posługiwać się jego pojęciami, przykładami pochodzącymi z jego otoczenia)

2. Dobranie odpowiednich przykładów jest bardzo istotne: np. podajemy okrutnie trudną sytuację, z którą poradziliśmy sobie, poprzez co zyskujemy w oczach.

3. Podanie zadań jakie wykonywaliśmy,

Rozmowa kwalifikacyjna – kluczowa rada

Generalnie jeśli chodzi o rozmowę kwalifikacyjna należy ją traktować nie jak egzamin, test i obawiać się jej, ale raczej jako swobodna rozmowę na nasz temat z miła, interesującą osobą. Jeśli będziemy zachowywać się swobodnie, pewnie, naturalnie będziemy raczej wywierać dobre pozytywne wrażenie. Warto w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej w pewien sposób „zaprzyjaźnić się” z osobą rekrutującą. Wtedy nasza rozmowa będzie przebiegać gładko a nasze umiejętności dobrze i sprawnie zaprezentujemy naszemu rozmówcy.

Poniżej przykład jak nie powinniśmy postępować podczas rozmowy kwalifikacyjnej